راهنمای جامع خرید سرور اچ پی؛ از انتخاب نسل و کانفیگ تا هزینه، توسعه و کاربرد
خرید سرور برای یک شرکت، سازمان یا دیتاسنتر فقط انتخاب یک مدل سخت‌افزاری نیست. سرور قرار است زیرساخت اجرای نرم‌افزارهای مالی، پایگاه داده، فایل‌سرور، مجازی‌سازی، سامانه‌های سازمانی، سرویس‌های وب، دوربین مداربسته یا حتی پروژه‌های هوش مصنوعی باشد. به همین دلیل یک انتخاب نادرست می‌تواند هزینه خرید، نگهداری و ارتقای مجموعه را برای سال‌ها افزایش دهد.
در بازار ایران عبارت‌های «سرور HP» و «سرور HPE» معمولاً برای خانواده سرورهای سازمانی Hewlett Packard Enterprise به کار می‌روند. این سرورها در مدل‌های رکمونت، تاور و پلتفرم‌های تخصصی عرضه می‌شوند و بسته به نسل، پردازنده، حافظه، ذخیره‌سازی و کارت‌های توسعه می‌توانند برای کاربردهای بسیار متفاوتی کانفیگ شوند.
اگر هدف شما بررسی مدل‌ها و کانفیگ‌های موجود است، صفحه خرید سرور اچ پی در ماهان شبکه ایرانیان می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای مشاهده خانواده‌های مختلف HPE و مقایسه گزینه‌ها باشد.
قبل از خرید سرور، کاربرد واقعی را مشخص کنید
مهم‌ترین مرحله پیش از انتخاب سرور، مشخص کردن Workload است. یک سرور برای نرم‌افزار حسابداری با ۲۰ کاربر با سروری که قرار است ۳۰ ماشین مجازی، چند دیتابیس یا چند کارت گرافیک را اجرا کند، نیازهای یکسانی ندارد.
پیش از تعیین مدل و کانفیگ باید بدانید چند کاربر هم‌زمان از سیستم استفاده می‌کنند، چه نرم‌افزارهایی اجرا می‌شوند، چه مقدار داده در حال حاضر وجود دارد، رشد اطلاعات در چند سال آینده چقدر خواهد بود، چه سطحی از دسترس‌پذیری نیاز است و آیا سرور باید قابلیت توسعه برای CPU، RAM، Storage، Network یا GPU داشته باشد.
برای مجموعه‌هایی که تعداد کاربرانشان در حال افزایش است، مطالعه راهنمای خرید سرور برای شرکت‌های در حال رشد از ۱۰ تا ۵۰۰ کاربر می‌تواند دید خوبی درباره برنامه‌ریزی ظرفیت و توسعه آینده ایجاد کند.
چرا HPE ProLiant در زیرساخت سازمانی پرکاربرد است؟
سرورهای HPE ProLiant برای استفاده مداوم سازمانی طراحی شده‌اند و معمولاً امکاناتی مانند حافظه ECC، پاور Redundant، کنترلرهای RAID، مدیریت از راه دور iLO، قابلیت توسعه حافظه و Storage، کارت‌های شبکه متنوع و گزینه‌های متعدد برای پردازنده را ارائه می‌کنند.
مزیت اصلی این خانواده فقط قدرت پردازشی نیست؛ بلکه امکان ساخت کانفیگ متناسب با نیاز سازمان است. ممکن است دو دستگاه DL380 از بیرون کاملاً مشابه باشند اما یکی برای فایل‌سرور طراحی شده باشد و دیگری با پردازنده‌های پرقدرت، حجم زیاد RAM، NVMe و کارت شبکه سریع برای مجازی‌سازی یا دیتابیس استفاده شود.
DL360 یا DL380؛ کدام شاسی برای شما مناسب‌تر است؟
دو مدل DL360 و DL380 از شناخته‌شده‌ترین سرورهای رکمونت HPE هستند. DL360 معمولاً در فرم فاکتور 1U ارائه می‌شود و برای محیط‌هایی که تراکم رک اهمیت زیادی دارد جذاب است. DL380 با شاسی 2U فضای بیشتری برای Storage، کارت‌های توسعه و برخی تجهیزات جانبی فراهم می‌کند.
اگر هدف شما نصب تعداد بیشتری سرور در رک است، DL360 می‌تواند گزینه مناسبی باشد. اگر درایوهای بیشتر، کارت شبکه اضافی، RAID Controller، HBA یا GPU برایتان مهم است، DL380 معمولاً فضای توسعه بیشتری در اختیار شما می‌گذارد.
برای بررسی جزئی‌تر تفاوت این دو خانواده می‌توانید مقاله مقایسه سرور HP DL380 و DL360 را نیز مطالعه کنید.
انتخاب نسل سرور؛ G10، G11 یا G12؟
نسل سرور روی نوع پردازنده، حافظه، سرعت I/O، امکانات مدیریتی، مصرف انرژی و مسیر ارتقای آینده اثر مستقیم دارد. در بسیاری از پروژه‌ها HPE Gen10 همچنان به دلیل تنوع قطعات و نسبت قیمت به کارایی مورد توجه است. Gen11 با پلتفرم‌های جدیدتر حافظه و PCIe برای زیرساخت‌های تازه و پروژه‌های سنگین‌تر مناسب‌تر است و Gen12 برای بارهای کاری مدرن، توسعه بلندمدت و برخی سناریوهای AI و محاسبات سنگین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
با این حال، جدیدترین نسل الزاماً برای هر کسب‌وکاری بهترین انتخاب اقتصادی نیست. یک شرکت با نرم‌افزار مالی و تعداد محدود کاربر ممکن است با یک کانفیگ مناسب Gen10 تمام نیاز خود را پوشش دهد، در حالی که یک دیتاسنتر یا مجموعه دارای چند ده ماشین مجازی ممکن است از مزایای نسل‌های جدیدتر استفاده بیشتری ببرد.
برای آشنایی بیشتر با تفاوت نسل‌ها، مطلب بررسی سرورهای HPE G10، G11 و G12 اطلاعات تکمیلی مفیدی ارائه می‌کند.
پردازنده سرور را فقط با تعداد هسته مقایسه نکنید
یکی از اشتباهات رایج در خرید سرور این است که CPU فقط بر اساس تعداد Core انتخاب شود. در حالی که فرکانس، نسل معماری، Cache، تعداد Socket، مصرف انرژی و نوع نرم‌افزار نیز اهمیت دارند.
در محیط‌های Virtualization معمولاً تعداد هسته بیشتر و ظرفیت حافظه بالا اهمیت زیادی دارد. اما در برخی نرم‌افزارهای مالی و دیتابیس‌ها، Performance هر هسته و سرعت Storage می‌تواند مهم‌تر باشد. از طرف دیگر، بعضی نرم‌افزارها بر اساس تعداد Core لایسنس می‌شوند و انتخاب یک CPU پرهسته ممکن است هزینه نرم‌افزار را نیز افزایش دهد.
رم سرور؛ ظرفیت امروز یا توسعه فردا؟
RAM یکی از مهم‌ترین منابع سرور است، به‌خصوص در Virtualization، دیتابیس و محیط‌های VDI. نکته مهم فقط میزان حافظه نصب‌شده نیست؛ تعداد DIMM Slotهای آزاد و نحوه چینش ماژول‌ها نیز باید از ابتدا در نظر گرفته شود.
اگر تمام اسلات‌ها با DIMMهای کم‌ظرفیت پر شوند، ارتقای آینده ممکن است مستلزم خارج کردن بخشی از حافظه موجود باشد. بنابراین بهتر است ظرفیت فعلی و برنامه توسعه چند سال آینده به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.
Storage؛ تفاوت ظرفیت با کارایی
دو سرور ممکن است هر دو ۴ ترابایت فضای ذخیره‌سازی داشته باشند اما عملکرد کاملاً متفاوتی ارائه کنند. HDDهای SAS یا SATA، SSDهای Enterprise و NVMe از نظر Latency، IOPS، Throughput، Endurance و قیمت تفاوت زیادی دارند.
برای آرشیو، بکاپ و ذخیره تصاویر دوربین، HDD می‌تواند اقتصادی باشد. برای سیستم‌عامل، نرم‌افزارهای سازمانی و دیتابیس، SSD معمولاً انتخاب سریع‌تری است. در محیط‌های پرتراکنش یا Virtualization سنگین، NVMe می‌تواند گلوگاه Storage را به شکل محسوسی کاهش دهد.
پیش از خرید باید نوع Backplane، رابط درایو، سازگاری با Controller، تعداد Bayها و سناریوی RAID بررسی شود. برای یک مرور عمومی‌تر بر انتخاب قطعات و کانفیگ، مقاله راهنمای جامع خرید سرور HP نیز می‌تواند مکمل این بخش باشد.
RAID Controller؛ قطعه‌ای که نباید نادیده گرفته شود
RAID Controller نقش مهمی در ساخت آرایه‌های ذخیره‌سازی و مدیریت درایوها دارد. سطح RAID باید بر اساس تعداد Drive، میزان کارایی موردنیاز، حساسیت داده و زمان قابل قبول برای بازیابی انتخاب شود.
RAID 1 برای بسیاری از Boot Driveها و سرویس‌های کوچک مناسب است. RAID 5 ظرفیت قابل استفاده بیشتری ارائه می‌کند اما رفتار آن در Write و Rebuild با RAID 10 متفاوت است. RAID 10 در بسیاری از Workloadهای حساس به Performance و Redundancy انتخاب محبوبی است. در هر صورت RAID جای Backup مستقل را نمی‌گیرد.
شبکه سرور؛ گلوگاهی که دیر دیده می‌شود
گاهی CPU و SSD قدرتمند هستند اما کاربران همچنان کندی احساس می‌کنند. در چنین شرایطی ممکن است گلوگاه در شبکه باشد. برای سرویس‌های معمولی 1GbE می‌تواند کافی باشد، اما در Virtualization، Backup، Storage Network و انتقال حجم زیاد داده، 10GbE، 25GbE یا سرعت‌های بالاتر می‌تواند ضروری باشد.
هنگام ارتقای شبکه باید کل مسیر بررسی شود؛ NIC سرور، Switch، کابل، ماژول فیبر و Transceiver باید سرعت موردنظر را پشتیبانی کنند.
قیمت سرور HP چرا این‌قدر متفاوت است؟
نام مدل به‌تنهایی برای مقایسه قیمت کافی نیست. یک DL380 می‌تواند با یک پردازنده، مقدار کمی RAM و بدون Storage عرضه شود و دستگاه دیگری از همان خانواده دارای دو CPU قدرتمند، صدها گیگابایت RAM، چند SSD، RAID Controller حرفه‌ای، دو پاور و کارت شبکه پرسرعت باشد.
به همین دلیل هنگام بررسی قیمت باید کانفیگ کامل مقایسه شود: مدل و تعداد CPU، مقدار و سرعت RAM، نوع و تعداد Drive، کنترلر RAID، Network Adapter، Power Supply، Riser، Rail Kit و در صورت نیاز GPU.
برای مشاهده یک بررسی مستقل درباره عوامل مؤثر بر هزینه می‌توانید مطلب خرید سرور و قیمت سرور اچ پی را نیز ببینید.
خرید سرور برای هاستینگ و دیتاسنتر
در محیط‌های Hosting و Data Center، معیارهای انتخاب کمی متفاوت می‌شوند. تراکم رک، مصرف برق، تعداد Core، حجم RAM، Network، امکان مدیریت از راه دور و قابلیت تعویض سریع قطعات اهمیت زیادی دارند.
DL360 به دلیل فرم فاکتور 1U برای محیط‌های با تراکم بالا جذاب است، در حالی که DL380 برای پروژه‌هایی که Storage یا کارت‌های توسعه بیشتری لازم دارند، انعطاف بیشتری فراهم می‌کند.
اگر هدف پروژه شما میزبانی سایت یا ایجاد زیرساخت دیتاسنتری است، مطلب بررسی سرور مناسب هاستینگ و دیتاسنتر می‌تواند به عنوان منبع تکمیلی استفاده شود.
سرور هوش مصنوعی؛ فقط نصب GPU کافی نیست
در پروژه‌های AI، انتخاب GPU تنها بخشی از طراحی زیرساخت است. تعداد و مدل کارت‌ها، میزان VRAM، تعداد PCIe Lane، ابعاد فیزیکی کارت، Riser، کابل برق GPU، توان پاورها، Cooling، فضای نصب و سرعت Storage همگی اهمیت دارند.
برای مدل‌های سبک یا Inference ممکن است یک GPU کم‌مصرف کافی باشد، اما پروژه‌های بزرگ‌تر می‌توانند به چند GPU، حافظه گرافیکی بالا، NVMe سریع و شبکه پرسرعت نیاز داشته باشند. بنابراین خرید کارت گرافیک قبل از بررسی کامل شاسی و زیرساخت برق و خنک‌سازی می‌تواند هزینه اضافی ایجاد کند.
سرور نو یا استوک؟
سرور نو معمولاً چرخه استفاده طولانی‌تر، فناوری جدیدتر و ریسک کمتری از نظر فرسودگی قطعات دارد. در مقابل، سرور استوک سالم و تست‌شده می‌تواند با هزینه کمتر امکانات سازمانی مانند ECC، RAID، پاور Redundant و iLO را در اختیار کسب‌وکار قرار دهد.
اگر سرور استوک انتخاب می‌شود، باید سلامت مادربرد، RAM، Power Supply، Fan، RAID Controller، Network Port و Driveها بررسی شود. همچنین بهتر است شرایط ضمانت و امکان تأمین قطعات یدکی مشخص باشد.
در این زمینه، مقاله ۷ اشتباه رایج هنگام خرید سرور نکات خوبی درباره انتخاب نسل، قطعات، ظرفیت ارتقا و سازگاری ارائه می‌دهد.
اشتباهات رایج هنگام خرید سرور
تمرکز فقط بر پایین‌ترین قیمت، خرید قوی‌ترین CPU بدون توجه به نرم‌افزار، کم‌گرفتن RAM، استفاده از Storage نامتناسب، نادیده گرفتن ظرفیت پاور، انتخاب کارت‌های ناسازگار و پر کردن تمام اسلات‌ها از همان روز اول از اشتباهات رایج هستند.
سرور باید به‌عنوان یک سیستم کامل دیده شود. CPU، RAM، Storage، Controller، Network، Power و Software باید متوازن باشند. افزایش قدرت یک بخش بدون رفع گلوگاه‌های سایر بخش‌ها الزاماً Performance واقعی سیستم را بالا نمی‌برد.
آیا سرور HP همان HPE است؟
در بازار ایران هنوز عبارت «سرور HP» بسیار رایج است، اما محصولات سازمانی این خانواده با برند HPE عرضه می‌شوند. به همین دلیل در جست‌وجوها و مکالمات بازار، عبارت‌های سرور HP، سرور HPE و سرور اچ پی معمولاً به خانواده‌های ProLiant اشاره دارند.
برای مطالعه یک معرفی پایه و گسترده‌تر می‌توانید مقاله سرور اچ پی چیست؟ راهنمای خرید، فروش و قیمت سرور HP را نیز ببینید.
چک‌لیست خرید سرور اچ پی
پیش از نهایی‌کردن سفارش، بهتر است این موارد مشخص باشند: نوع نرم‌افزار و سیستم‌عامل، تعداد کاربران فعلی و آینده، تعداد ماشین‌های مجازی، نیاز پردازشی، حجم RAM، ظرفیت و سرعت Storage، سطح RAID، تعداد Power Supply، نوع کارت شبکه، فضای رک، نیاز به Rail Kit، UPS، خنک‌سازی، نیاز به GPU و مسیر ارتقای دو تا پنج سال آینده.
اگر پاسخ این موارد مشخص نباشد، ارائه یک کانفیگ دقیق صرفاً بر اساس بودجه می‌تواند نتیجه اشتباهی ایجاد کند. دو شرکت با تعداد کاربر یکسان ممکن است به دلیل تفاوت نرم‌افزار، حجم داده یا حساسیت سرویس به سرورهای کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشند.
جمع‌بندی
خرید سرور HPE زمانی تصمیم درستی خواهد بود که از نیاز واقعی کسب‌وکار شروع شود، نه از نام مدل یا قیمت اولیه. انتخاب نسل، پردازنده، حافظه، Storage، RAID Controller، Network، Power Supply و ظرفیت توسعه باید به‌صورت یک مجموعه واحد انجام شود.
برای بسیاری از سازمان‌ها DL360 و DL380 گزینه‌های اصلی رکمونت هستند و مدل‌های سری ML نیز در شرکت‌هایی که زیرساخت رک ندارند کاربرد دارند. در پروژه‌های مجازی‌سازی، دیتابیس و هوش مصنوعی نیز نوع Workload باید پیش از انتخاب سخت‌افزار مشخص شود.
در نهایت، بهترین سرور الزاماً جدیدترین یا گران‌ترین سرور بازار نیست؛ بهترین انتخاب سیستمی است که نیاز امروز مجموعه را بدون ایجاد گلوگاه پوشش دهد و برای رشد آینده نیز مسیر ارتقای منطقی داشته باشد.
یک مرور تکمیلی و مستقل درباره انتخاب سرورهای HPE نیز در گزارش بررسی نسل‌های مختلف سرور اچ پی منتشر شده است.
